रेकर्डपछि सुनमा झट्का: २०२६ को सुरुमै किन ५% ले घट्यो सुनको मूल्य?

काठमाडौं । सन् २०२६ को पहिलो हप्तामै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य करिब ५ प्रतिशतले घट्दै शुक्रबार प्रति औंस ४,३३२ अमेरिकी डलर मा बन्द भएको छ। सन् २०२५ को अन्त्यतिर ऐतिहासिक उचाइमा पुगेपछि नाफा बुकिङ (profit-taking) बढेकाले मूल्यमा गिरावट आएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

यसअघि डिसेम्बर २६, २०२५ मा फ्युचर्स बजारमा सुनले करिब ४,५८४ डलर को सर्वकालीन रेकर्ड बनाएको थियो। त्यो वर्ष मात्रै सुनले ५० पटक नयाँ रेकर्ड क्लोजिङ कायम गरेको थियो, जसले २०२५ लाई सुनका लागि ऐतिहासिक वर्ष बनायो।

छुट्टीको मौसमका कारण कारोबार कम भएका बेला सुनको मूल्य दुई हप्ताकै न्यूनतम ४,२७४ डलर सम्म झरेको थियो। तर विश्लेषकहरूका अनुसार यो गिरावट दीर्घकालीन उकालो यात्राको अन्त्य होइन, स्वस्थ सुधार (healthy consolidation) मात्र हो।

हालको मूल्य अझै पनि ५२ हप्ताको न्यूनतम ३,९४१ डलरभन्दा करिब १०% माथि छ। साथै, सुन ५०-दिने मूभिङ एभरेज (४,२४७ डलर) भन्दा माथि कारोबार भइरहेको छ, जसलाई प्राविधिक रूपमा बलियो समर्थन स्तर मानिन्छ।

सन् २०२५ मा सुनको मूल्य करिब ६५% ले उकालो लागेको थियो, जुन १९७९ यताकै सबैभन्दा बलियो वार्षिक प्रदर्शन हो। यस उछालका मुख्य कारणमा केन्द्रीय बैंकहरूको आक्रामक खरिद, अमेरिकी फेडरल रिजर्भद्वारा लगातार ७५ आधार बिन्दुको ब्याजदर कटौती, विश्वभर बढ्दो भूराजनीतिक तनाव, र गोल्ड-आधारित ईटीएफमा निरन्तर लगानी प्रवाह रहेका छन्।

केन्द्रीय बैंकहरू २०२५ भरि रणनीतिक रूपमा सुन किनिरहेका थिए। अक्टोबरसम्म मात्रै करिब ६८७ टन सुन खरिद गरिएको थियो। गोल्डम्यान स्याक्सका विश्लेषकहरूका अनुसार सन् २०२२ मा रुसका विदेशी मुद्रा भण्डार जफत भएपछि केन्द्रीय बैंकहरूको रिजर्भ व्यवस्थापनमा संरचनात्मक परिवर्तन आएको छ, जसको नेतृत्व उदीयमान बजारका केन्द्रीय बैंकहरूले गरेका छन्।

हाल देखिएको मूल्य उतारचढावलाई धेरै लगानीकर्ताले छुट्टीको मौसममा तरलता कम हुनु र कारोबार मात्रा घट्नुको परिणाम मानिरहेका छन्। प्राविधिक सूचकांक RSI ५७.७ मा रहनुले बजार न त अत्यधिक महँगो (overbought) न त अत्यधिक सस्तो (oversold) अवस्थामा रहेको देखाउँछ।

ठूला वित्तीय संस्थाहरू भने २०२६ मा पनि सुनप्रति आशावादी छन्।

Goldman Sachs: प्रति औंस ४,९०० डलर

JP Morgan: ५,०५५ डलर

Bank of America: करिब ५,००० डलर

यी अनुमानहरू केन्द्रीय बैंकहरूले मासिक औसत ८० टन सुन खरिद जारी राख्ने, अमेरिकी फेडबाट थप ब्याजदर कटौती हुने, र विश्वव्यापी अनिश्चितताबीच सुरक्षित लगानी (safe haven) को माग कायम रहने अपेक्षामा आधारित छन्।

तर केही विश्लेषकहरूले चेतावनी पनि दिएका छन्—२०२६ सायद समेकनको वर्ष हुन सक्छ। २०२५ को असाधारण उछालपछि मुख्य चुनौती भनेको, प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरू भविष्यमा पुनः कडा मौद्रिक नीतितर्फ फर्किन्छन् कि फर्किँदैनन् भन्ने हुनेछ।