अमेरिका-इरानबीच सम्भावित सैन्य तनावको संकेतसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन र कच्चा तेलको मूल्यमा ऐतिहासिक उछाल देखिएको छ। लगानीकर्ताहरू सुरक्षित लगानीतर्फ आकर्षित हुँदा बुधबार सुनको मूल्य प्रतिऔंस ५,००० अमेरिकी डलर नजिक पुगेको छ भने तेलको मूल्यले पनि एकैदिनमा ठूलो फड्को मारेको छ।
Goldको मूल्य ४,९५६ डलर प्रतिऔंस नाघ्दै दिनभरिमा १.६ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump प्रशासनका एक सल्लाहकारले Axiosसँगको कुराकानीमा “आगामी केही साताभित्र इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही हुने सम्भावना ९० प्रतिशत रहेको” दाबी गरेपछि बजारमा त्रास थप बढेको हो।
त्यसैगरी, अमेरिकी कच्चा तेल West Texas Intermediate (WTI) को मूल्य ४.६ प्रतिशतले उकालो लागेको छ, जुन अक्टोबरयताको सबैभन्दा ठूलो एकदिने वृद्धि हो। यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अर्को प्रमुख सूचक Brent crude पनि दुई सातापछि पहिलो पटक प्रतिबारेल ७० डलरभन्दा माथि बन्द भएको छ।
वित्तीय विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा युद्धको जोखिम बढ्दा लगानीकर्ताहरू शेयर बजारजस्ता जोखिमपूर्ण सम्पत्तिबाट बाहिरिँदै सुन र तेलजस्ता सुरक्षित तथा रणनीतिक सम्पत्तिमा सरेका छन्। सुन परम्परागत रूपमा अनिश्चितता र भू-राजनीतिक संकटका बेला ‘सेफ हेभन’ को रूपमा चिनिन्छ भने तेल आपूर्ति अवरोधको डरले तीव्र प्रतिक्रिया देखाउने गर्दछ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारको यो उतार-चढावले विश्व अर्थतन्त्रमा थप अस्थिरता ल्याउने संकेत गरेको छ। यदि अमेरिका-इरानबीच सैन्य टकराव भयो भने ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खलामा गम्भीर असर पर्ने र मुद्रास्फीति पुनः चुलिने सम्भावना विश्लेषकहरूले औंल्याएका छन्। लगानीकर्ता तथा नीति-निर्माताहरू आगामी केही सातालाई निर्णायक समयको रूपमा हेरिरहेका छन्।
